Veliler için
Akademiyi çocuğunuzla nasıl kullanırsınız
Robo Raven Akademi 8–12 yaş için hazırlandı. Tek başına da oynanır, ama asıl değerini yanında biri varken gösterir. Aşağıdakiler, akademiyi bir dersten çok bir sohbet başlangıcı haline getirmek içindir.
Bu akademi çocuğunuzu korkutmak için yazılmadı. İnternetin tehlikeli bir yer olduğunu anlatmak çocuklarda ya kaygı ya kayıtsızlık yaratır; ikisi de işe yaramaz.
Amaç tek bir alışkanlık: karar vermeden önce bir saniye durup bakmak. Dört bölgenin hepsi o bir saniyeyi kazandırmak için tasarlandı.
Bölgeler ne öğretiyor
| Bölge | Ne yapıyor | Ne öğretiyor |
|---|---|---|
| Şifre Kalesi | Çocuk bir şifre kurar, ekrandaki makine ona saldırır ve kırılma süresi canlı olarak değişir. | Uzunluğun karmaşıklıktan daha çok işe yaradığını; yaygın kelimelerin anında kırıldığını; iki adımlı doğrulamanın ne işe yaradığını. |
| İz Sürücü | Hayali bir profilin herkese açık paylaşımlarından o çocuk hakkında bilgi toplar — okulu, semti, programı. | Tek tek masum görünen paylaşımların bir araya gelince ne söylediğini. Dersi anlatan biz değiliz; bulan çocuğun kendisi. |
| Gelen Kutusu | Havuzdan rastgele mesajlar gelir; inceleyip karar verir. Hız Vardiyası aynı havuzu süre baskısıyla tekrar eder. | Gönderen adresini okumayı, bağlantının gerçek hedefini görmeyi, acele ettiren ve gizlilik isteyen üslubu tanımayı. |
| Ayar Odası | Sahte bir telefonun gizlilik ayarlarını değiştirir, sonucunu görünürlük ölçeğinde ve haritada anında görür. | Hangi ayarın neyi açtığını — ve güvenliğin her şeyi kapatmak olmadığını; bazı ayarların açık kalması gerektiğini. |
Yanınızda oturun, cevabı söylemeyin
En işe yarayan yöntem şu: çocuk kararını vermeden önce siz de bakın ama ne düşündüğünüzü söylemeyin. Karardan sonra "sen neye dikkat ettin?" diye sorun. Kendi gerekçesini kurması, doğru cevabı bilmesinden değerlidir.
Yanlış yaptığında tepkiniz belirleyici
Akademinin bir amacı da şunu prova etmek: bir şeyi yanlış yaptığında size söyleyebileceğini bilmesi. Çocukların internette başlarına geleni saklamalarının bir numaralı sebebi kızılma korkusudur ve zararı büyüten de saklamaktır.
Oyunda yanlış karar verdiğinde tepkiniz sakin olursa, gerçek hayatta da size gelir. Bu, akademinin öğrettiği her şeyden önemli.
Bölüm sonlarındaki konuşma kartları
Her bölüm bitiminde üç soru çıkar. Bunlar sınav değil, sohbet başlangıcı. Cevapların doğru olması gerekmiyor; çocuğunuzun nasıl düşündüğünü duymanız yeterli. Beş dakika sürer ve akademinin en değerli kısmıdır.
XP, rütbe ve kuzgun atölyesi
Her bölüm XP verir; XP rütbeyi yükseltir ve atölyede kuzgunun yeni parçalarını açar. Bu süsleme değil, bilinçli bir tercih: çocuğun kendine ait bir şey biriktirmesi, geri dönmesinin en güçlü sebebi.
Bir bölüm tekrar oynandığında yalnızca daha iyi skorun farkı XP olarak eklenir. Böylece tekrar oynamak serbesttir ama puan biriktirmek için aynı bölümü döndürmek işe yaramaz.
Neden gerçek uygulama adları yok
Akademideki bütün marka adları uydurmadır: Oyunkutu, Zıpzıp, Yıldızpost, Minik Kampüs. Gerçek isimler kullanılsaydı çocuk "şu uygulamadan gelen mesajlar sahtedir" diye yanlış bir genelleme yapardı.
Öğretilen şey belirli bir uygulama değil, tuzağın kalıbı: acele ettirme, fazla güzel teklif, adres taklidi, gizli tutma isteği. Bu kalıplar her uygulamada aynıdır ve yıllar sonra da geçerli olacaktır.
Aynı sebeple, Gelen Kutusu havuzunun yaklaşık üçte biri gerçekten güvenli mesajlardan oluşur. "Her şeyden şüphelen" öğretmek, hiçbir şey öğretmemekle aynı kapıya çıkar.
Gizlilik
Akademi hiçbir kişisel bilgi istemez ve hiçbir veri sunucuya gönderilmez. İlerleme yalnızca kullandığınız tarayıcıda saklanır. Şifre Kalesi'nde yazılan metin hiçbir yere kaydedilmez — yine de gerçek şifrenizi değil, benzerini denemenizi öneririz.
Akademi sonrası: kalıcı hale getirmek
Bir oyun kalıbı öğretir; kalıcı hale getiren gerçek hayatta bir kez birlikte uygulamaktır. Önümüzdeki hafta içinde:
- Bir hesabınızda iki adımlı doğrulamayı birlikte açın.
- Kendi sosyal medya hesabınıza İz Sürücü gözüyle birlikte bakın — önce sizinkine.
- Telefonunuza gelen bir mesajı birlikte inceleyin; bağlantıya basılı tutup gerçek adresini gösterin.
- Çocuğunuza şunu net söyleyin: "Bir şey ters giderse bana söyleyebilirsin, kızmam." Ve söylediğinde kızmayın.
Bir şey ters giderse
Çocuğunuz bir bağlantıya tıkladıysa veya bilgi paylaştıysa, panik yapmadan sırasıyla: ilgili hesabın şifresini değiştirin, iki adımlı doğrulamayı açın, hesabın diğer cihazlardaki oturumlarını kapatın.
Bir dolandırıcılık veya oltalama sitesiyle karşılaştıysanız Türkiye'de USOM'a (Ulusal Siber Olaylara Müdahale Merkezi) bildirebilirsiniz. Çocuğa yönelik taciz veya istismar şüphesi varsa doğrudan emniyete başvurun.
İlerlemeyi sıfırlamak
Akademiyi başka bir çocukla baştan oynamak isterseniz ilerlemeyi silebilirsiniz. Bu işlem geri alınamaz: XP, rütbe, açılan kuzgun parçaları ve tamamlanan bölümler sıfırlanır.
Kimler için uygun değil
8 yaşından küçük çocuklar için metin yoğunluğu fazla gelebilir. Bu yaş grubunda bölümleri siz okuyup birlikte karar vermeniz daha iyi sonuç verir.